De Lieuw

De Lieuw
Sommelpaadje
Sommelpaadje

Sommelpaadje Sommelpaadje

Locatie: De Waal Afstand: 3,0 km

Het Sommelpaadje is een wandelpad bij het dorpje De Waal. Het leidt u langs tuunwallen en schapenweides, over het oudste deel van Texel en door polder Waalenburg.De Lieuw heeft een wandelpad aangelegd van Oosterend tot aan de Slufter. Deze ‘dwarsdoorsteek’ over voornamelijk boerenland laat goed zien hoe het noordelijk deel van Texel is ingepolderd.

Honden zijn helaas niet toegestaan op de wandelpaden omdat zij ziekten met zich mee kunnen dragen die het vee ziek kunnen maken.

Weidevogels

Dit laag gelegen gebied met natte, botanische graslanden is een walhalla voor weidevogels zoals de Grutto en Scholekster. Natuurmonumenten stemt de inrichting van polder Waalenburg zoveel mogelijk af op de voorkeur van broedende en voedselzoekende weide- en trekvogels. Door de zoute kwel groeien hier zelfs zoutminnende planten als zeekraal en schorrezoutgras. Langs de rand van het dorp zie je veel akkerbouw.

Texels oudste dijkje

Vanaf de Bomendiek, waar honderden jaren geleden het zeewater nog tegenaan klotste, zie je goed het hoogteverschil in het landschap. De Bomendiek is aangelegd vóór 1300 en vermoedelijk de oudste dijk van Texel. Daarmee werd het water tussen de Koog en Oudeschild afgedamd en ontstond de verbinding tussen het dorp De Waal en de hoge gronden van Tienhoven. Ten zuiden van de Bomendiek is de Langwaal nog steeds zichtbaar, als lager gelegen strook in het landschap.

Dorp De Waal

Aan de inrichting van de Waalder dorpskern is al die eeuwen weinig veranderd. Op een terp, grenzend aan het voormalige haventje aan het begin van de Bomendiek, vindt u de oude dorpsstraat met de grote kerk. Het dorp had vroeger meerdere winkels. Tot ver in de 19e eeuw waren er bijvoorbeeld twee broodbakkers, die ook een boerenbedrijf hadden. Verder waren er timmerlui, wagenmakers en een smid. Wat vroeger de grootste boerderij van het dorp was, is nu de entree van het Cultuurhistorisch Museum Texel. Daar ontdekt u alles over de agrarische geschiedenis en oude Texelse gebruiken.

Boeren en vissers

De Waal was ook eeuwenlang een dorp van boeren en zeelui. Sommigen waren zowel boer als zeeman. Er woonden grootschippers, stuurlui en matrozen van de grote vaart, maar ook vissers, schippers van kleine vrachtvaarders en commandeurs van de walvisvaart (18e eeuw). De boeren uit De Waal waren vooral schapenhouders, met een paar melkkoeien voor eigen gebruik. Hun hoofdproduct was schapenkaas. De Texelse schapenkaas werd al in de 15e eeuw via Kampen, over de IJssel, naar Duitsland verhandeld. Ook de Engelsen en Fransen waren belangrijke afnemers!

Sommeltjes legende

Even ten zuidoosten van De Waal lag een oude grafheuvel, die in 1777 is afgegraven. Uit de berg kwamen veel voorwerpen uit de Romeinse tijd. Een 18e
eeuwse legende vertelt ons dat in de berg Sommeltjes huisden. Deze vriendelijke aardmannetjes kunnen geen daglicht verdragen en komen alleen 's nachts uit de berg. Tijdens de wandeling kom je verschillende Sommeltjes tegen.

Leuk! Speurtocht

Langs de wandelroute staan op acht locaties delen van een prentenvoorstelling. Bij het startpunt van de wandelroute hangen tekenpapier en potloden die tijdens de route gebruikt worden. Door het papier over de twee pinnetjes te schuiven kun je bij elke gevonden locatie een deel van de prent overkrassen met een potlood. Alle acht locaties vormen samen één voorstelling.

@ Agrarische natuurvereniging De Lieuw | EN/OF ontwerp & communicatie